حمام فین کاشان را بیشتر بشناسید

حمام فین کاشان یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری این شهر می‌باشد که در خیابان امیرکبیر واقع شده است. در این مطلب قصد داریم به معرفی این حمام تاریخی بپردازیم. در ادامه با زرین نما همراه باشید.

حمام فین کاشان در باغ فین قرار دارد و یکی از مهم‌ترین دلایل شهرت آن در این است که این مکان محل قتل نخست وزیر بزرگ ایران یعنی امیرکبیر بوده و هر ساله بسیاری از مردم برای بازدید از این بنای تاریخی به کاشان سفر می‌کنند.

زمان ساخت

حمام فین کاشان

همانطورکه گفته شد حمام فین کاشان در باغ فین قرار دارد و از گذشته‌های دور از این باغ به عنوان روستای فین یاد می‌شده و جالب است بدانید که از همان ابتدا و در زمان حکومت صفویه در بنای اولیه باغ یک حمام کوچک در آن ساخته شده بود. اما پس از گذشت سال‌ها در دوره قاجار و بطور دقیق در سال 1189 هجری شمسی فتحعلی شاه دستور داد تا یک حمام بزرگ نیز در باغ ساخته شود. اکنون این دو حمام از دو جهت مختلف حائز اهمیت هستند. حمام کوچک به لحاظ معماری اهمیت و جذابیت چندانی ندارد اما این روی که قتل امیر کبیر در آن روی داده به لحاظ تاریخی مکانی مهم محسوب می‌شود. اما حمام بزرگ دارای معماری زیبایی بوده و هنرهای به‌کار رفته در آن بسیار جال توجه است. سقف این حمام نقاشی شده و ستون های مرمری آن از نظر هنری ارزش بسیار زیادی دارند که که باید گفت هر ایرانی باید حداقل یک‌بار از آن بازدید کند.

چه کسانی از حمام فین کاشان استفاده می‌کردند؟

حمام فین کاشان

البته باید بدانید که در زمان قاجار حمام کوچک توسط خدمه باغ مورد استفاده قرار می‌گرفت و حمام بزرگ نیز که کاملا مجلل محسوب می‌شد مورد استفاده اشراف بود. البته اشراف و خانواده‌های دربار تنها برای تفریح و تفرج به این مکان سری می‌زدند و بصورت کلی به جز خدمه کسی در آن اقامت دائم نداشت. در پایان هر هفته نیز حمام کوچک برای عموم مردم در دسترس بود. در این حمام نیز همانند بسیاری از حمام‌های باستانی ایرانی کانال‌هایی برای عوض کردن آب حوضچه‌ها وجود دارد و البته آب موجود در خزینه نیز به همین روش عوض می‌شد.

قتل امیر کبیر در حمام فین کاشان

حمام فین کاشان

میرزا محمد تقی‌خان فراهانی معروف به امیر کبیر یکی از مهم‌ترین افراد در تاریخ ایران محسوب می‌شود. او اقدامات بسیار مهمی را برای کشور انجام داده بود که از جمله آنها می‌توان به اصلاحات اجتماعی، اصلاحات مذهبی، اعزام دانشجو به خارج و انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه اشاره کرد. اما در میان این اقدامات بسیار مهم رسیدگی به وضع مالیه یکی از کارهایی بود که چندان به مزاج درباریان خوش نیامد و باعث شد که عده زیادی از آنها به دشمنی با او برخیزند. تا حدی که این درباریان که مادر شاه نیز جزئی از آنها بودند باعث شدند که ناصرالدین شاه امیرکبیر را به کاشان تبعید کند. در نهایت امیر کبیر به همراه همسر و فرزندانش در باغ فین اسکان یافتند. آنها به مدت 40 روز در این باغ بودند و پس از آن ناصرالدین شاه از تصمیمش پشیمان شد و برای اعلام بخشش لباسی ابریشمی و زر بافت برای امیرکبیر فرستاد. اما درباریان نیز بیکار نبودند و در فرصتی مناسب در زمانی که شاه در حال مستی بود امضای دستور قتل امیرکبیر را از او گرفتند و به سرعت راهی کاشان شدند. آنها پس از دو روز به باغ فین رسیدند و در هنگامی که میرزا محمد تقی‌خان در حمام کوچک مشغول پوشیدن لباس هدیه شاه بود از در پشتی وارد حمام شدند. آنها فرمان ناصرالدین شاه را برای امیر کبیر بازگو کردند اما او به دلیل هدیه‌ای که از طرف شاه دریافت کرده بود فرمان را باور نکرد که با نشان دادن حکم جمله‌ای تاریخی گفت:

افسوس من فکر می کردم ایران به صدر اعظمی لایق نیاز دارد ولی الان متوجه شدم ایران به شاهی لایق نیاز دارد.

قاتلان میرزا محمد تقی‌خان فراهانی حتی به او اجازه ندادند که وصیتی بنویسید و تنها به امیر کبیر گفتند که حق دارد بگوید که چطور جانش را بگیرند. او نیز درخواست کرد تا رگ دست وی را ببرند. گفته می‌شود امیر کبیر با خون دستش بر روی دیواره حمام شعری به یادگار نوشته بود که البته هیچ مدرکی برای اثبات آن وجود ندارد.

در هر دو حمام کوچک و بزرگ قسمت‌های مختلفی نظیر رختکن، محل شست‌و‌شو، خزینه و گرم‌خانه جود دارد. همچنین ورودی حمام نیز با یک آب‌نما تزئین شده که زیبایی خاصی را به حمام‌ها بخشیده است. از ویژگی‌های منحصربفرد حمام فین کاشان می‌توان به وجود تونل‌های مختلف در آن اشاره کرد. همچنین دیوار این حمام‌ها نیز با آهک و ماسه پوشانده شده که عایق رطوبتی خوبی را ایجاد کرده است. اما هفت کاشی ویژه در حمام کوچک مجموعه باغ فین وجود دارد که هر کدام از آن‌ها بیش از 500 سال قدمت دارند. این کاشی‌ها نسبت به دیگر کاشی‌های موجود در این حمام دارای تفاوت‌هایی هستند. این هفت کاشی در قسمت خزینه وجود دارند و پیشنهاد می‌کنم در هنگام بازدید از این حمام حتما به آن‌ها توجه داشته باشید.

سقف گنبدی شکل

حمام فین کاشان

سقف هر دو حمام به شکل گنبدی طراحی شده و این نوع از سقف‌ها باعث می‌شوند که حمام در طول روز گرم‌تر بماند و در شب خنک باشد. همچنین مزیت دیگر سقف‌های گنبدی مقاومت و دوام آن‌ها در برابر شرایط جوی است. در زمان‌های گذشته معمولا در بناهایی که اتاق‌های زیادی داشت از این نوع سقف‌ها برای جذب نور بیشتر استفاده می‌شد اما هزینه ساخت آن به علت پیچیدگی‌هایی که داشت بسیار گران‌ بود. اما جالب است بدانید که پس از قتل امیر کبیر در این حمام تا سال‌ها حمام فین کاشان به دست فراموشی سپرده شد. حتی در سال‌های مشروطه نیز کسی به فکر آن نبود بطوریکه سودجویان، بسیاری از آثار و کاشی‌های ارزشمند آن را به غارت بردند.

بخش‌های مختلف حمام

حمام فین کاشان

همانطور که گفته شد حمام بزرگ به دستور فتحعلی شاه و با هدف استفاده اشراف ساخته شد و به همین دلیل دارای زیبایی‌ها و ویژگی‌های خاصی است. این بنا دارای دو رخت‌کن می‌باشد که یکی از آن‌ها در کنار ورودی قرار داشته و پنجره‌هایی با چشم‌انداز زیبا رو به باغ  دارد. رخت‌کن دوم نیز در سمتی دیگر واقع‌شده و از آن برای شست‌و‌شوی پاها و پوشیدن لباس استفاده می‌شد. نکته جالب در خصوص این رخت‌کن‌ها این است که محیط رخت‌کن اول به علت وجود نورگیرها  کمی گرم و رخت‌کن دوم در محیطی خنک‌تر قرار دارد.

نقاشی‌های موجود در حمام‌ها

حمام فین کاشان

نقاشی‌های کشیده شده در سقف حمام بزرگ نیز از دیگر جذابیت‌های آن به‌شمار می‌آید. بطورکلی در باغ فین دو نقاش بزرگ حضور یافته‌اند و آثار خارق‌العاده‌ای را از خود به‌ جای گذاشته‌اند. رضا مصور كاشی و صنیع ‌الملک از نقاشان معروف این باغ هستند. رضا عباسی در حقیقت مشهورترین نقاش دوره  صفویان  بوده که وظیفه نقاشی‌های ورودی و درونی ساختمان باغ فین را بر عهده داشته است. البته این نقاشی‌ها امروزه کاملا کمرنگ شده‌اند و به سختی می‌توان آنها را تماشا کرد. اما نقاشی‌های سقف حمام بزرگ توسط صنیع ‌الملک و در زمان قاجار کشیده شده و کاملا واضح است. بد نیست بدانید که صنیع ‌الملک عموی کمال الملک نقاش برجسته ایرانی می‌باشد.

آب حمام فین کاشان

اما شاید برای شما نیز جذاب باشد که بدانید آب حمام فین کاشان از کجا تامین می‌شود؟ این آب از چشمه‌ای به نام سلیمانیه سرچشمه می‌گیرد که بیش از 7 هزار سال قدمت دارد. گفته می‌شود که آب چشمه سلیمانیه به میزان بارندگی‌های سالیانه بستگی ندارد و در تمام طول سال مقدار یکسانی دارد. دمای این آب نیز همواره ثابت بوده و روی 25 درجه می‌باشد. به همین خاطر در هوای سرد زمستانی  آب کمی گرم بنطر می‌رسد و در فصل تابستان نیز به نسبت هوای گرم آب خنک محسوب می‌شود. البته باید بدانید که  بصورت مستقیم از این آب جهت استحمام استفاده نمی‌شود و آب توسط کانال‌های ایجاد شده به بخش گرم‌خانه حمام وارد شده و در آنجا نیز آب را درون دیگ‌های بزرگ مسی می‌ریزند. سپس در این دیگ‌ها آب به  جوش آمده و به خزینه ریخته می‌شود.

حوض اسرارآمیز

حمام فین کاشان

در مجموعه باغ فین یک حوض اسرارآمیز وجود دارد که بسیاری معتقداند اگر سکه‌ای به درون آن حوض انداخته و سکه وارد حفره موجود در وسط حوض شود آرزوی فرد برآورده می‌شود. از این رو بسیاری از گردشگران در هنگام بازدید از این باغ این کار را امتحان خواهند کرد. اما فلسفه‌ای مذهبی پشت عمل سکه انداختن در آب وجود دارد که ریشه آن در آیین میترا است. مردم با این‌کار در حقیقت بخشی از مال و اندوخته خود را به آب می‌بخشند تا در کسب و کار آن‌ها برکت ایجاد شود.

بهترین زمان سفر

حمام فین کاشان

بهترین زمان برای سفر به این مکان و بازدید از حمام فین کاشان در ماه‌های اردیبهشت و خرداد است. شما در این ماه‌ها می‌توانید در کنار بازدید از این باغ در مراسم گلاب‌گیری کاشان نیز شرکت کنید. البته توجه داشته باشید که در ماه‌های اردیبهشت و خرداد گردشگران زیادی به کاشان سفر می‌کنند و اگر به دنبال این هستید که در زمانی خلوت از باغ و حمام‌ها بازدید کنید بهتر است اواسط تابستان را برای سفر انتخاب کنید.

مسیر دسترسی  به حمام فین کاشان

برای بازدید از حمام فین کاشان شما باید ابتدا وارد استان اصفهان شوید و در بخش مرکزی شهر کاشان به سمت قصبه فین کوچک از روستای فین حرکت کنید سپس در انتهای خیابان امیرکبیر با باغ فین مواجه خواهید شد که در انتهای آن حمام‌ها قرار گرفته‌اند. شما می‌توانید از ساعت 9 الی 16:30 از باغ و حمام‌ها دیدن کنید البته این مکان در ایام سوگواری تعطیل می‌باشد. هزینه ورودی نیز برای هر نفر تنها 3 هزار تومان است.

دسته بندی های مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *