راهنمای سفر به تفتان، منطقه‌ای بکر برای طبیعت‌گردی

قله تفتان در استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران واقع‌شده است و به‌طور خاص، در شهرستان خاش قرار دارد. اما در کنار قله‌های زیبای این منطقه رودخانه‌ها، دره‌ها و دریاچه‌های زیبایی به چشم می‌خوردند که تفتان را به منطقه‌ای بکر برای طبیعت گردی تبدیل کرده‌ است. در این مطلب به این موضوع پرداخته‌ایم که تفتان کجاست ؟ با ما همراه باشید.

 

تفتان کجاست ؟ راهنمای سفر به تفتان

جالب است بدانید که در زبان بلوچی تپت به معنای گرما می‌باشد و تپتان یا همان تفتان نیز جمع کلمه تپت است. این وجه‌تسمیه به این دلیل است که تفتان تنها آتش‌فشان نیمه فعال کشور ایران به شمار می‌آید. البته باید بدانید که کوه تفتان را در اصطلاح محلی چهل تن می‌نامند. دلیل نام‌گذاری تفتان به این نام، این‌گونه شایع است که چهل تن از راشدین مذهبی، در این کوه ناپدیدشده‌اند. همچنین قله شمالی کوه تفتان نیز از گذشته‌های دور، محل زیارت مردم محلی بوده است به همین دلیل به نام زیارت نیز مشهور است.

زندگی عشایری موجود در این منطقه با زندگی روستایی توأم است، به‌طوری‌که مردم عشایر در فصل تابستان به این منطقه کوچ می‌کنند و در چادرهایی که از جنس موی بز و کرک ساخته می‌شود زندگی می‌کنند.

  • قله تفتان

تفتان کجاست
تفتان کجاست ؟

 

همان‌طور که می‌دانید اغلب قله‌های بلند و سربه فلک کشیده ایران، در رشته‌کوه‌های البرز زاگرس وجود دارد. اما قله تفتان در هیچ‌یک از آن‌ها واقع نشده است. با توجه به اقلیم و آب‌وهوای بیابانی سیستان و بلوچستان، وجود یک‌رشته کوه که طول آن حدوداً 12 کیلومتر است، منظره بسیار زیبایی را ترسیم کرده که از تماشای آن لذت خواهید برد. در این منطقه دو دیواره‌ گراش خان و شصت خدا وجود دارد. باید بدانید که دیواره‌ گراش خان در جاده زاهدان به خاش قرار داشته و دیواره شصت خدا  نیز در جم‌چین واقع‌ شده است. معمولاً سنگ‌نوردان حرفه‌ای  از این منطقه برای انجام تمرینات خود استفاده می‌کنند.

به‌طورکلی کوه تفتان دارای چهار قله است که این قله‌ها عبارت‌اند از قله شمالی، قله جنوبی، قله شمال شرقی و قله غربی همان‌طور که پیش‌تر گفته شد، قله شمالی به نام کوه زیارت معروف است و این قله از سایر قله‌های کوه تفتان مرتفع‌تر هست. قله جنوبی نیز به نام مادر کوه شناخته می‌شود. این قله برخلاف قله شمالی از سایر قله‌ها کم ارتفاع‌تر است. همچنین قله شمال شرقی نیز به نام صبح کوه معروف است و قله غربی نیز نرکوه نام دارد. در نهایت باید گفت که قله تفتان با ارتفاع 3 هزار و 944 متر بلندترین کوه استان سیستان و بلوچستان به شمار می‌آید.

تفتان کجاست

در اطراف کوه‌های تفتان سه دریاچه نیز قرار دارد که دو عدد از این دریاچه‌ها در شمال کوه واقع‌شده‌اند و عمق بسیار کمی دارند. جالب است بدانید که آب این دریاچه‌ها آشامیدنی بوده بسیار گوارا است. اما دریاچه سوم دارای آب شوری بوده و از سایر دریاچه‌ها بزرگ‌تر می‌باشد. در گویش محلی به این سه دریاچه عنوان سه دریا یا دریا سر اطلاق می‌شود. در این راهنمای سفر به تفتان به شما پیشنهاد می‌کنیم که حتماً بازدیدی از این دریاچه‌ها داشته باشید.

در پیرامون کوه تفتان دره‌های متعددی نیز وجود دارد که از آب‌های قسمت شمالی و شرق آن رودخانه‌های لادیز و گزد جاری است. این رودخانه‌ها که به رود میر جاوه می‌پیوندد، در امتداد رودخانه‌ تالاب یا تلخ آب واقع‌شده‌اند. این منطقه به دلیل پوشش گیاهی خاص و شرایط آب و هوایی ویژه، گیاهانی همچون آویشن، پونه، ریواس، کاسنی و پیاز کوهی را در خود جای‌داده است. همچنین از درختان این منطقه نیز می‌توان به درختان بنه، ارژن، بادام کوهی، درمنه، سیاه چوب و گز اشاره کرد.

تفتان کجاست

وجود دره‌ها، رودخانه‌ها و همچنین پوشش گیاهی این منطقه همه و همه از دیگر جاذبه‌های گردشگری هستند که در پیرامون کوه تفتان چشم‌نوازی می‌کنند. اما گوگردی بودن این منطقه، مانع پدید آمدن شرایط زیستی گیاهی و جانوری متنوع است. در اطراف کوه تفتان تنها حیواناتی همچون روباه، شغال، گرگ و کبک زندگی می‌کنند.

کوه تفتان سه دهانه آتش‌فشانی نیمه فعال دارد  که از آن‌ها بخار همراه با گوگرد خارج می‌شود. در حفره‌های ورودی این کوه تخته‌های گوگردی بسیاری دیده می‌شود. درصورتی‌که ماده‌ای که از قله خارج می‌شود با آب مخلوط شود اسید سولفوریک تولید می‌کند که ماده بسیار خطرناکی است و به تیزآب سلطانی مشهور است. این نکته شاید مهم‌ترین چیزی باشد که در خصوص سفر به تفتان باید بدانید.

تفتان کجاست

ارتفاعات استان سیستان و بلوچستان و سنگ‌های آن‌که اغلب گوگردی، آهکی و گچی هستند، ازنظر باستانی به دوران سوم و چهارم زمین‌شناسی بازمی‌گردد. به دلیل این‌که پوسته اقیانوس هند در زیر منطقه جنوبی استان سیستان و بلوچستان به داخل زمین می‌رود، چشمه‌های آب معدنی،  گل افشان و آب گرم‌های فراوانی را در این منطقه به وجود آورده است.

قله تفتان هدف گروه‌های کوهنوردی بسیاری است. این کوهنوردان به دلیل وجود پناهگاه در یال غربی اغلب از این راه صعود می‌کنند. این قله در سراسر سال برف‌گیر نیست و جالب است بدانید که به‌طور معمول، میزان برف قله تفتان در فصل زمستان به زیر زانو می‌رسد به همین دلیل صعود به قله تفتان در چهارفصل سال امکان‌پذیر است.  البته به دلیل وزش باد‌های سرد در زمستان صعود به این قله بسیار دشوار خواهد بود. پس بهتر است پیش از صعود به قله‌های تفتان حتماً آمادگی‌های لازم را کسب کنید و با یک تیم حرفه‌ای همراه باشید.

تفتان کجاست

تفتان کجاست ؟ مسیر دسترسی به قله تفتان

برای دسترسی به قله تفتان دو مسیر پیش روی شما خواهد بود:

اول این‌که جاده خاش – زاهدان را انتخاب کنید و در این مسیر از خاش به سمت شمال حرکت کنید. در ادامه پس از طی مسیر 20 کیلومتری به تابلوی مسیر دسترسی به قله تفتان خواهید رسید.

اما اگر به دنبال این هستید که در سیستان و بلوچستان و در مسیر رفتن به تفتان کمی ماجراجویی کنید. بهتر است تا از زاهدان به سمت خاش حرکت کنید. در این مسیر پس از طی حدوداً 130 کیلومتر به خروجی روستاهای تمندان و گوشه خواهید رسید. سپس باید حدوداً 20 کیلومتر دیگر را از سر جاده طی کنید تا به یک دو راهی برسید. در این دوراهی با تابلو مسیر اردوگاه مواجه خواهید شد. سپس 8 کیلومتر دیگر در مسیر رسیدن به اردوگاه حرکت کنید. در نهایت از اردوگاه آموزش و پرورش دره گل تا پناهگاه صبح حدوداً سه ساعت کوه‌پیمایی در انتظار شماست و از پناهگاه تا قله تفتان حدوداً سه تا چهار ساعت زمان می‌برد.

دسته بندی های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *